Antiek verkopen: de complete gids voor meubels, zilver, klokken en inboedel

Antiek verkopen in 5 stappen

Antiek verkoop je niet op gevoel. Kopers betalen voor ouderdom, maker, kwaliteit en staat, en ze willen dat zien voordat ze bieden. Met deze vijf stappen kom je van zolder, kelder of ouderlijk huis tot een verkocht stuk.

1. Breng in kaart wat je hebt. Maak per object een korte notitie: wat is het, welk materiaal, afmetingen, merken of stempels, en wat weet je over de herkomst. Bij een inboedel begin je met een lijst per kamer.
2. Bepaal de staat eerlijk. Noteer restauraties, vervangen onderdelen, scheuren, ontbrekend fineer en sporen van houtworm. Wat jij nu opschrijft, hoeft een koper later niet te ontdekken.
3. Maak een indicatie op basis van verkochte prijzen. Zoek naar vergelijkbare stukken die echt verkocht zijn, niet naar vraagprijzen in winkels. Hieronder lees je hoe.
4. Kies per object de juiste route. Een gemerkte zilveren kandelaar past bij een andere koper dan een eikenhouten kast van twee meter. De vergelijkingstabel verderop helpt bij die keuze.
5. Bereid foto’s, beschrijving en transport voor. Goede foto’s van merken, achterkant en constructie maken het verschil. Bedenk bij grote meubels vooraf of je laat ophalen of een transporteur inschakelt.

Wil je eerst in het algemeen weten hoe inbrengen bij een veiling werkt, lees dan onze gids zelf iets laten veilen. Gaat het om een schilderij of om vintage design van na 1940, dan passen onze gidsen schilderij verkopen en design meubels verkopen beter.

Wat is mijn antiek waard?

De opbrengst van antiek loopt sterk uiteen, ook binnen één soort object. Twee kabinetten die op elkaar lijken, kunnen ver uit elkaar liggen omdat het ene origineel is en het andere later is aangepast of nagemaakt. Deze factoren bepalen de waarde het meest.

• Ouderdom en periode. Kopers kijken naar de stijlperiode en of die echt is of ‘in de stijl van’. Een Louis XVI-commode uit de achttiende eeuw is iets anders dan een commode in Louis XVI-stijl uit de twintigste eeuw.
• Maker en merken. Een meesterteken op zilver, een signatuur op een uurwerk of een label van een meubelmaker maakt een stuk identificeerbaar en dus beter te waarderen.
• Kwaliteit van uitvoering. Handwerk, fijne verbindingen, mooi fineer, gegoten in plaats van geperst brons: liefhebbers zien het verschil direct.
• Staat en originaliteit. Originele afwerking, originele grepen en sloten en een ongeschonden uurwerk wegen zwaar. Restauraties zijn niet erg, mits vakkundig en benoemd.
• Herkomst. Een oude factuur, een vermelding in een veilingcatalogus of een familiefoto met het meubel in het oorspronkelijke interieur maakt een verhaal controleerbaar.
• Vraag en mode. Catawiki schrijft zelf dat antiek onderhevig is aan trends en dat de vraag kan schommelen (richtlijnen antiek). Zware donkere meubels en grote serviezen liggen anders in de markt dan klein zilver of klokken.

Zo maak je zelf een indicatie

Zoek naar verkochte kavels die op jouw stuk lijken in periode, materiaal, maker en staat. Een vraagprijs in een antiekwinkel zegt weinig over wat een koper op een veiling biedt. Op onze prijsindex kunst en antiek en de prijsindex huis en inrichting zie je hoe vergelijkbare kavels zijn afgeslagen. Onze pagina wat brengt het op legt uit hoe je uitslagen leest.

Bij massief zilver is er een ondergrens: de metaalwaarde. Met de calculator voor smeltwaarde van zilver reken je die uit op basis van gewicht en gehalte. Een fraai antiek stuk brengt vaak meer op dan het metaal, maar de smeltwaarde helpt je een te laag bod te herkennen.

Indicatie of taxatie?

Een indicatie is een bandbreedte die je zelf of met hulp van een expert maakt. Een taxatierapport is iets anders: dat maakt een taxateur en het noemt een bepaald waardebegrip. De leidraad voor taxaties van kunst en antiek van het Verenigd Register van Taxateurs onderscheidt onder meer vervangingswaarde (voor verzekering) en waarde in het economisch verkeer (de opbrengst bij verkoop op de meest geschikte manier). Wil je verkopen, dan gaat het om dat laatste. Een taxatie heb je vooral nodig voor een verzekering, een verdeling tussen erfgenamen of de aangifte erfbelasting.

Waar verkoop je antiek? Catawiki, veilinghuis, opkoper of Marktplaats

Er is geen route die voor elk antiek stuk de beste is. Klein en waardevol antiek met merken vindt vaak een breed publiek online; grote meubels en gemengde inboedels zijn soms beter af bij een lokaal veilinghuis of een opkoper die alles in één keer meeneemt. Deze vergelijking helpt je kiezen.

Een praktische aanpak bij een inboedel: haal eerst de stukken eruit die online een breed publiek hebben (zilver, klokken, bijzondere objecten met merken), breng grote meubels naar een veilinghuis in de buurt en laat de rest via een opkoper of advertentiesite gaan. Welke huizen bij jou in de buurt veilen, zie je via veilinghuizen vergelijken.

Twijfel je of iets wel antiek is of vooral oud? Kijk dan eens in de categorie kunst en antiek wat er nu geveild wordt en hoe vergelijkbare stukken worden beschreven. Dat geeft snel een beeld van wat kopers zoeken.

Antiek laten veilen via Catawiki: kosten, voorwaarden en stappen

Catawiki werkt met experts die inzendingen beoordelen. Voor antiek gelden aparte inzendrichtlijnen, en die zijn strenger dan veel verkopers denken. Lees ze voordat je indient, dan voorkom je een afwijzing.

Wat Catawiki accepteert bij antiek

• Periode. Volgens de richtlijnen voor antiek, art nouveau, art deco en klassieke meubels moeten de meeste antiek, decoratieve objecten en meubels gemaakt zijn tot 1940. Een andere richtlijnpagina van Catawiki noemt voor meubels 1920. Check dus de actuele richtlijn voor jouw subcategorie.
• Minimumwaarde. Catawiki hanteert per categorie een minimale verwachte opbrengst; voor antiek is dat €100. Je mag meerdere samenhangende objecten in één inzending combineren om die grens te halen.
• Afgewezen. Reproducties en replica’s, verdachte merken of signaturen, losse verzamelingen zonder samenhang en objecten waarvan de schade de waarde onder het minimum brengt. Ook slecht of onvolledig gefotografeerde objecten worden genoemd als reden voor afwijzing.
• Zilver. De richtlijnen voor zilver en goud accepteren geen verzilverde objecten, geen ongemerkt of ongetest zilver en niets onder een gehalte van 750/1000. Stukken gemerkt met ‘Alpaca’, ‘Blanc Metal’ of ‘EPNS’ mag je niet als zilver aanbieden. Minimum verwachte opbrengst: €75.
• Klokken. Volgens de richtlijnen voor klokken moeten ze mechanisch zijn en werken, of minder dan zes maanden geleden gerestaureerd zijn. Die pagina noemt een minimumwaarde van €125; de antiekrichtlijn noemt €100. Test je klok vóór het indienen en noem storingen in slag of gang.

Kosten en rekenvoorbeeld

Indienen is gratis. Bij verkoop betaal je volgens Catawiki 12,5% van de verkoopprijs plus een vast bedrag, exclusief btw (btw van het land waar je als verkoper woont). De koper betaalt de verzendkosten. Voorbeeld: wordt een staande klok verkocht voor €1.000, dan is de commissie 12,5% daarvan, dus €125, plus het vaste bedrag en de btw daarover. Wat je netto overhoudt, bereken je met onze uitleg over Catawiki-kosten.

De stappen

1. Maak een gratis account aan.
2. Dien je object in met goede foto’s en de gevraagde gegevens.
3. Doorloop eenmalig de identiteitscontrole bij de betaalpartner (Stripe of Payoneer).
4. Een expert beoordeelt je inzending en plaatst die in een passende veiling.
5. Kopers bieden; na de veiling betaalt de koper.
6. Je verzendt binnen 3 werkdagen of zet het stuk klaar voor ophalen.
7. Je ontvangt de uitbetaling volgens de uitbetalingsfrequentie die je hebt gekozen.

Bij stukken met een hogere waarde kun je in overleg met de expert een minimumprijs instellen. Het startbod is €1, 50% van de minimumprijs of de minimumprijs zelf. Een minimumprijs beschermt je tegen verkoop onder je ondergrens, maar een te hoge minimumprijs kan betekenen dat het stuk niet verkoopt.

Een eerlijke kanttekening: voor een eikenhouten kast of een complete eetkamer is Catawiki niet altijd de handigste route. Je moet het transport zelf organiseren of ophalen aanbieden, en kopers in het buitenland haken af als de verzendkosten niet in verhouding staan tot de waarde. Catawiki zegt dat zelf ook: verzendkosten moeten in verhouding staan tot de waarde van het object.

Antiek voorbereiden: foto’s, beschrijving, schoonmaken en houtworm

Bij antiek wil een koper constructie en merken zien, want daar zit het bewijs van ouderdom. Catawiki vraagt bij meubels expliciet om foto’s van de binnenkant van kasten, de zijkanten van laden met de zwaluwstaartverbindingen, beslag, scharnieren, de onderkant, houtsnijwerk, verbindingen en poten (bron).

Welke foto’s maak je?

• Overzicht. Voorkant, beide zijkanten en achterkant, op een rustige witte of zwarte achtergrond en bij daglicht.
• Merken en signaturen. Close-ups van stempels, labels, meestertekens, zilvermerken en signaturen op wijzerplaten. Bij zilver vraagt Catawiki scherpe macrofoto’s van de merken op elk stuk van een set.
• Constructie. Laden, verbindingen, achterwanden, onderzijde. Moderne multiplex achterwanden of golfkarton kunnen volgens Catawiki een teken van een reproductie zijn.
• Klokken. Voorkant, achterkant, zijkanten, uurwerk, wijzerplaat, slinger en gewichten en eventuele labels.
• Schade en restauratie. Elk gebrek apart in beeld. Dat voorkomt discussie na de verkoop.

De beschrijving

Noem wat je weet en niet meer. ‘Eiken kast, vermoedelijk negentiende eeuw, achterwand later vervangen’ is beter dan een stellige toeschrijving die je niet kunt onderbouwen. Geef afmetingen, materiaal, merken, herkomst en alle restauraties. Bij zilver vraagt Catawiki zowel het totaalgewicht als het netto zilvergewicht; verzwaarde voeten of grepen moet je expliciet melden.

Schoonmaken: voorzichtig, of juist niet

Ga niet schuren, afbijten of opnieuw lakken om een meubel ‘op te knappen’. Het Canadian Conservation Institute schrijft dat originele afwerkingen van meubels historische, esthetische en financiële waarde hebben en behouden moeten blijven (CCI Notes over meubelafwerking). Het instituut raadt commerciële restauratiemiddelen en polishes af voor museale houten objecten en adviseert bij loslatende verf of vernis een restaurator te raadplegen. Stof afnemen met een licht vochtige doek is meestal genoeg.

Zilver bied je wel schoon aan: Catawiki noemt ongepoetste of slecht gepresenteerde objecten als reden voor afwijzing. Poets met een zacht, voor zilver bedoeld middel en wees voorzichtig rond merken en verguldsel.

Houtworm: actief of oud?

Gaatjes alleen zeggen niet dat er nog houtworm in zit. English Heritage legt uit dat verse gaatjes scherp en licht zijn, oude donker en vuil, en dat fris boormeel onder de gaatjes wijst op activiteit, vooral in het voorjaar (factsheet meubelkever). Catawiki vraagt om een actieve aantasting eerst te laten behandelen en dan in de beschrijving te vermelden dat er sporen van houtworm zijn en dat het stuk behandeld is.

Inboedel of erfenis verkopen: wat moet je regelen?

Veel antiek komt op de markt na een overlijden. Dan speelt meer dan alleen de verkoop: wie mag beslissen, hoe verdeel je de opbrengst en wat moet er in de aangifte erfbelasting. Neem dit niet licht; het kan later tot onenigheid tussen erfgenamen leiden.

• Wie doet de aangifte? Volgens de Belastingdienst doet de executeur de aangifte erfbelasting als die in het testament is benoemd. Anders kiezen de erfgenamen één persoon die voor iedereen aangifte doet, of doen ze apart of in groepjes aangifte.
• Welke waarde geef je op? Voor kunst en antiek gaat de Belastingdienst uit van de marktwaarde: de hoogste prijs die je op het moment van overlijden voor het object kunt krijgen. Is die lastig te bepalen, dan kun je de verzekerde waarde, catalogusprijzen van veilinghuizen of een taxatie door een deskundige gebruiken (waarde van de erfenis).
• Leg vast wat je doet. Maak foto’s en een lijst van de inboedel vóór er iets weggaat, bewaar uitslagen en afrekeningen en spreek met de andere erfgenamen af wie wat mag verkopen.

Dit is geen fiscaal advies. Bij een grote of ingewikkelde nalatenschap is een notaris of belastingadviseur het juiste aanspreekpunt. Woon je in België, kijk dan naar de regels voor erfbelasting in jouw gewest; die wijken af van de Nederlandse.

Ruim niet te snel op

Wat er waardeloos uitziet, is het soms niet: een doos met bestek kan zilver bevatten, een oude klok kan een gesigneerd uurwerk hebben. Laat een opkoper pas komen nadat je de stukken met merken, signaturen of een bijzondere herkomst eruit hebt gehaald. Voor sieraden en horloges uit een nalatenschap verwijzen we naar onze gidsen sieraden verkopen en horloge verkopen.

Zilver, klokken en ivoor verkopen: regels per soort antiek

Zilver verkopen: lees de keurtekens

Nederlands zilver draagt meestal keurtekens. Op de keurtekenplaat die WaarborgHolland publiceert, staan de gehaltes 925, 835 en 800 duizendste en de kantoortekens van de waarborginstellingen. Op ouder Nederlands zilver vind je daarnaast vaak een meesterteken en een jaarletter. De Rijksoverheid legt uit dat een gebruikt voorwerp dat nu wordt gekeurd alleen een keurteken krijgt, geen gehalte- of jaarletterteken.

Geen merk gevonden? Laat het dan testen voordat je het als zilver aanbiedt. Merken als EPNS of Alpaca betekenen verzilverd of onedel metaal.

Klok verkopen

Kopers van klokken willen een werkend uurwerk. Laat een klok die stil staat eerst nakijken door een klokkenmaker, of verkoop hem eerlijk als ‘niet werkend, voor restauratie’ via een lokaal veilinghuis. Voor verzending haal je de slinger los en doe je de opwindsleutel mee in de doos, zoals Catawiki in de richtlijnen vraagt. Staande klokken en pendules met gewichten zijn kwetsbaar; overweeg ophalen.

Ivoor in antiek

Zit er olifantenivoor in je object, bijvoorbeeld in inlegwerk, een handvat of toetsen, dan gelden strenge regels. Volgens RVO heb je sinds 19 januari 2022 een EU-certificaat nodig om bewerkt antiek ivoor te verkopen, te kopen, te koop aan te bieden, te ruilen of weg te geven. Het ivoor moet van vóór 3 maart 1947 zijn en toen al bewerkt. Een verklaring van een deskundige bewijst de ouderdom, maar vervangt het certificaat niet. Wederuitvoer van olifantenivoor buiten de EU is verboden, met enkele uitzonderingen zoals muziekinstrumenten. Twijfel je, bied het stuk dan niet aan voordat je het bij RVO hebt nagevraagd.

Antiek naar een koper buiten de EU

Wint een koper buiten de EU, dan kan een uitvoervergunning nodig zijn. Ondernemersplein schrijft dat je voor cultuurgoederen naar een land buiten de EU meestal een uitvoervergunning nodig hebt, meestal bij objecten ouder dan 50 of 100 jaar en met een waarde vanaf €15.000. Je vraagt die aan bij de Douane; de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed beslist. Catawiki vraagt daarnaast extra documenten bij waardevolle objecten van meer dan 200 jaar oud die van buiten de EU komen.

Belasting als particulier

Verkoop je je eigen spullen of een geërfde inboedel, dan betaal je volgens de Belastingdienst meestal geen inkomstenbelasting. Dat verandert als je spullen inkoopt om ze met winst door te verkopen; dan is er een bron van inkomen, zonder minimumbedrag aan winst.

Veelgemaakte fouten bij antiek verkopen

• Opknappen voor de verkoop. Schuren, afbijten, nieuwe lak of moderne grepen kunnen meer waarde kosten dan ze opleveren. Laat de originele staat zien en laat de koper beslissen.
• Vraagprijzen als maatstaf nemen. Een antiekwinkel vraagt een prijs inclusief marge, garantie en jaren in de winkel. Verkochte prijzen op veilingen zijn de realistische vergelijking.
• Alles in één keer meegeven. Een opkoper die het hele huis leeghaalt, betaalt voor het geheel. Haal eerst de stukken eruit die apart meer kunnen opleveren.
• Merken niet fotograferen. Een zilveren schaal zonder foto van de keurtekens of een klok zonder foto van het uurwerk wordt vaak afgewezen of trekt minder biedingen.
• Stijl en periode door elkaar halen. ‘Louis XV’ betekent niet automatisch achttiende eeuw. Schrijf ‘in Louis XV-stijl’ als je de periode niet kunt onderbouwen.
• Schade of houtworm verzwijgen. Een koper die na levering iets ontdekt wat niet beschreven stond, vraagt zijn geld terug. Eerlijk beschrijven is sneller en goedkoper.
• Ivoor of andere beschermde materialen over het hoofd zien. Zonder vereist certificaat mag je het niet verkopen. Check dit vóór je indient.
• Geen afspraken met erfgenamen. Verkoop uit een nalatenschap zonder duidelijke afspraak leidt tot gedoe achteraf. Leg vast wie wat verkoopt en hoe de opbrengst wordt verdeeld.

Je antiek verkopen: de volgende stap

Heb je een stuk met duidelijke periode, merken of maker dat je kunt verzenden, dan is een online veiling met een expertbeoordeling vaak de route met het breedste publiek. Grote meubels en gemengde inboedels kun je beter bij een lokaal veilinghuis onderbrengen, waar kopers op kijkdagen komen en zelf ophalen. Lees in onze gids over kijkdagen en ophalen wat dat in de praktijk betekent.

Wil je eerst zien hoe kopers naar antiek kijken, lees dan onze gids antiek kopen. Daar staat waar kopers op letten, en dat is precies wat jij in je foto’s en beschrijving moet laten zien. Meer koop- en verkoopgidsen per onderwerp vind je in het overzicht van alle gidsen, bijvoorbeeld voor Aziatische kunst verkopen.

Een laatste tip: dien niet alles tegelijk in. Begin met één of twee stukken waar je de meeste informatie over hebt. Zo leer je hoe de beoordeling werkt en wat kopers bieden, voordat je de rest van de inboedel aanbiedt.