Chinees porselein en Aziatische kunst verkopen: zo pak je het aan

Aziatische kunst verkopen in 5 stappen

Aziatica is een markt waarin kopers kritisch zijn en details het verschil maken. Wie gestructureerd te werk gaat, voorkomt afwijzing en teleurstelling. Dit is de volgorde die werkt.

1. Bepaal wat je hebt. Noteer materiaal (porselein, steengoed, brons, hout, lak, papier), land van herkomst als je dat weet, afmetingen en eventuele merken, zegels of signaturen. Schrijf op wat je zeker weet en wat een vermoeden is.
2. Check beschermde materialen. Zit er ivoor, schildpad, koraal, hoorn of rozenhout in, dan gelden aparte regels. Sommige materialen mag je helemaal niet verhandelen. Hieronder lees je wat er precies geldt.
3. Verzamel de herkomst. Facturen, oude veilingcatalogi, foto's in een interieur van vroeger, een testament of een verklaring van familie. Herkomst bepaalt mee of een expert je stuk accepteert en wat kopers durven te bieden.
4. Maak een prijsindicatie op basis van verkochte stukken. Zoek vergelijkbare objecten die echt verkocht zijn, niet wat er ergens te koop staat.
5. Kies de route en dien in. Online bij Catawiki, bij een lokaal of gespecialiseerd veilinghuis, of via een handelaar. Lever goede foto's en een eerlijke beschrijving aan, inclusief schade en restauraties.

Twijfel je over de algemene gang van zaken bij verkopen op een veiling, lees dan eerst onze gids zelf veilen. Heb je naast Aziatica ook schilderijen of grafiek te verkopen, dan helpt de gids schilderij verkopen.

Wat is mijn Chinese vaas of Aziatische kunst waard?

Een eerlijk antwoord: dat loopt enorm uiteen. Twee vazen die op het eerste gezicht op elkaar lijken, kunnen in de ene veiling weinig opbrengen en in de andere veel, omdat de ene uit de 18e eeuw komt en de andere een latere decoratieve versie is. De opbrengst hangt af van periode, kwaliteit, staat, herkomst en hoeveel serieuze kopers er meebieden.

De factoren die tellen

• Periode en echtheid van de datering. Kopers betalen voor wat een stuk aantoonbaar is, niet voor wat het merk belooft.
• Kwaliteit van uitvoering. De fijnheid van de beschildering, de scherpte van een gietsel of de snijkunst in hout of lak.
• Staat. Haarscheurtjes, chips aan de rand, sleet op het glazuur of verlies van verguldsel tellen zwaar. Restauraties moet je melden.
• Herkomst. Een stuk dat al decennia aantoonbaar in een Europese collectie zit, verkoopt doorgaans makkelijker dan een stuk zonder enige geschiedenis.
• Materiaal. Bij jade, edelmetaal en edelstenen speelt het materiaal zelf mee, maar alleen als het is aangetoond met een test of certificaat.

Waarom een merk niets bewijst

Veel Chinees porselein draagt op de bodem een regeringsmerk: de naam van een keizer of periode in vier of zes karakters. Het is verleidelijk om dat als datering te lezen. Dat is een vergissing. Het Nederlandse kennisplatform Aziatische Keramiek over regeringsmerken, een samenwerking met onder meer het Rijksmuseum en Keramiekmuseum Princessehof, waarschuwt dat merken op grote schaal zijn nagemaakt en dat je altijd alle eigenschappen van een object moet beoordelen.

Ook zonder bedrieglijke bedoeling zetten pottenbakkers vroeger merken van eerdere keizers op hun werk, uit eerbied voor het verleden. Het British Museum heeft een Ming-steelkom uit circa 1573-1620 met een merk van de veel eerdere Chenghua-periode. Het museum noemt dat merk apocrief. Een merk vertelt dus hooguit welk tijdperk wordt aangehaald, niet wanneer het stuk is gemaakt.

Zelf een indicatie maken

Zoek naar verkochte stukken met hetzelfde type, hetzelfde formaat en vergelijkbare decoratie. Vraagprijzen op advertentiesites zeggen weinig: daar staat ook veel wat nooit verkoopt. In onze prijsindex kunst en antiek zie je hoe prijzen in deze categorie zich ontwikkelen, en op wat brengt het op lees je hoe je verkochte prijzen leest. Je krijgt zo een indicatie, geen taxatie. Voor een formele waardebepaling, bijvoorbeeld voor een verzekering of nalatenschap, schakel je een taxateur met kennis van Aziatica in.

Waar verkoop je Chinees porselein en Aziatica? Vier routes vergeleken

De beste plek hangt af van wat je hebt. Een set decoratieve borden vraagt iets anders dan een vaas die mogelijk 18e-eeuws is of een serie Japanse prenten.

Een eerlijke kanttekening bij Catawiki: volgens de inzendrichtlijnen voor Aziatische kunst moet een object een verwachte opbrengst van minstens € 100 hebben en uit 1200 n.Chr. of later stammen. Machinaal bedrukt porselein, massaproductie, kunsthars en zwaar gerestaureerde stukken worden geweigerd. Voor een kast vol eenvoudig servies is een lokaal veilinghuis of een advertentie realistischer.

Heb je het vermoeden dat je een uitzonderlijk stuk bezit, laat het dan eerst bekijken door een gespecialiseerd veilinghuis voordat je ergens tekent. Via veilinghuizen vergelijken vind je huizen die kunst en antiek veilen, en de kosten per veilinghuis laten zien wat inbrenger en koper betalen.

Aziatische kunst laten veilen via Catawiki: kosten en werkwijze

Bij Catawiki betaal je pas als je object verkocht wordt. Volgens de uitleg hoe verkopen op Catawiki werkt is de verkoperscommissie 12,5% van de verkoopprijs plus een vast bedrag, exclusief btw. Over de commissie betaal je btw van het land waar je als verkoper gevestigd bent.

Rekenvoorbeeld

Je Chinese vaas wordt verkocht voor € 400. De commissie is 12,5% daarvan, dus € 50, plus het vaste bedrag, met daarover btw. Je ontvangt dus € 400 min € 50 min het vaste bedrag en de btw over de commissie. De koper betaalt de verzendkosten. Een actueel overzicht van alle posten vind je op onze pagina over de kosten van Catawiki.

De stappen

1. Maak gratis een account aan.
2. Dien je object in met goede foto's en gegevens.
3. Doorloop eenmalig de identiteitscontrole bij de betaalpartner (Stripe of Payoneer).
4. Een expert beoordeelt het object en plaatst het in een passende veiling, bijvoorbeeld Chinese of Japanse kunst.
5. Er wordt geboden; na afloop betaalt de koper.
6. Je verzendt binnen 3 werkdagen of zet het object klaar om op te halen.
7. Je ontvangt je geld volgens de uitbetalingsfrequentie die je hebt gekozen.

Minimumprijs

Bij hogere waarde kun je in overleg met de expert een minimumprijs instellen. Het startbod is dan € 1, 50% van de minimumprijs of de minimumprijs zelf. Wordt de minimumprijs niet gehaald, dan wordt het object niet verkocht. Er is ook een optie "nu kopen".

Wat de Aziatica-expert extra vraagt

De richtlijnen voor Aziatische kunst bevatten specifieke eisen. Porselein moet geheel of deels met de hand beschilderd zijn en je beschrijft de decoratietechniek; bij porselein van hogere waarde vraagt Catawiki ook foto's onder uv-licht. Voor Japanse prenten noem je publicatiedatum, editie, signatuur en staat. Schilderingen en rolschilderingen moeten met de hand geschilderd zijn, niet gedrukt; schilderingen achter glas worden geweigerd. Contemporaine boeddhistische bronzen moeten minstens 20 cm hoog en goed afgewerkt zijn.

Daarnaast vraagt Catawiki een ondertekende verklaring van legale herkomst van de huidige eigenaar, met omschrijving, datum en plaats van verwerving, de bron en de initialen van eerdere eigenaren met de geschatte periodes. Catawiki stelt een sjabloon beschikbaar. Begin daar op tijd mee.

Chinees porselein laten veilen: foto's, beschrijving en documenten

Bij Aziatica beslist de expert vaak op basis van details die een leek over het hoofd ziet: de standring, de glazuur aan de onderkant, de manier waarop een merk is geschilderd. Daarom zijn de foto's zo belangrijk.

Foto's

• Minimaal acht scherpe foto's, op een neutrale achtergrond en zonder flitser.
• Voorkant, achterkant, zijkanten, bovenkant en bodem.
• Close-ups van het merk of zegel, de standring, inscripties en signaturen.
• Elke beschadiging, haarscheur, chip en restauratie apart en duidelijk.
• Bij rolschilderingen: het beeld, de signatuur, het zegel, de rolstokuiteinden en eventuele originele doos.
• Bij een set of groep: een groepsfoto en daarnaast elk stuk afzonderlijk.

Beschrijving

Schrijf feitelijk. "Vaas met blauw-witte decoratie van draken, zeskaraktermerk Kangxi op de bodem" is beter dan "antieke Kangxi-vaas". Het eerste beschrijft wat je ziet, het tweede is een claim die je niet kunt onderbouwen. Noem afmetingen, gewicht bij metaal, wat erbij hoort (doos, houten voet, certificaat) en alle schade.

Documenten

Leg alles bij elkaar wat de herkomst onderbouwt: aankoopnota's, oude veilingcatalogi of -facturen, taxatierapporten, verzekeringslijsten en foto's van het stuk in een oud interieur. Bij jade, edelstenen en edelmetaal helpt een laboratoriumrapport of test. Komt een stuk uit een erfenis, dan zijn de akte of een verklaring van de erfgenamen nuttig.

Schoonmaken of niet?

Afstoffen mag, maar laat brons, lak, oude houtsnijwerken en papier verder met rust. Patina op brons hoort bij het object, en verkeerd schoonmaken van lak of papier is onherstelbaar. Lijm en reparaties zelf verwijderen is ook geen goed idee: meld ze en laat de beoordeling aan de expert.

Japanse prenten en houtsnedes verkopen

Japanse houtsnedes in de ukiyo-e-stijl zijn in Nederland en België populair en worden veel aangeboden. Volgens het Metropolitan Museum of Art over ukiyo-e was elke prent het werk van vier specialisten: de uitgever, de ontwerper, de snijder van de houtblokken en de drukker. Sinds 1765 konden volledige kleurendrukken worden gemaakt, met een apart blok per kleur.

Dat productieproces verklaart waarom dezelfde voorstelling in veel versies bestaat. Kopers kijken daarom naar de druk zelf: hoe scherp zijn de lijnen, hoe fris zijn de kleuren, staan uitgeversmerk en zegels er duidelijk op, en is het papier niet verkleurd, gerafeld of afgesneden. Catawiki accepteert zowel eerste als latere edities, afhankelijk van de kwaliteit, maar wil dat je publicatiedatum, editie, signatuur en staat vermeldt.

Weet je niet of je prent een vroege druk, een latere druk of een moderne reproductie is, schrijf dat dan eerlijk. Haal de prent bij twijfel niet zelf uit een oude lijst of passe-partout: plakband en lijm kunnen het papier beschadigen. Fotografeer liever ook de achterkant als dat zonder risico kan.

Ivoor, beschermde materialen en export: wat mag wel en niet

Bij Aziatische kunst is dit het belangrijkste juridische punt. Veel oude stukken bevatten materialen die tegenwoordig beschermd zijn. Verkopen wat niet mag, is geen administratieve slordigheid maar een overtreding. Controleer dit dus voordat je iets aanbiedt.

Ivoor

Volgens RVO over ivoor kopen of verkopen mag je ivoor binnen de EU alleen in enkele gevallen overdragen, en dan is altijd een EU-certificaat nodig. Voor antiek ivoor, dat wil zeggen bewerkt vóór 3 maart 1947, is sinds 19 januari 2022 een EU-certificaat nodig, dat je aanvraagt met een deskundigenverklaring op basis van fysiek onderzoek. Voor bewerkt ivoor van na 1947 maar van vóór de CITES-bescherming worden geen certificaten meer afgegeven, met een uitzondering voor muziekinstrumenten. Ruw ivoor mag niet meer worden overgedragen. Erven geldt niet als verhandelen.

Catawiki is nog strenger: alleen ivoor van vóór 1900 met volledige documentatie wordt geaccepteerd, inclusief een taxatierapport van een gecertificeerde taxateur en het EU-certificaat.

Neushoornhoorn, schildpad, koraal en rozenhout

Neushoornhoorn en tijgerbot mag je volgens RVO over tijgerbot en neushoornhoorn helemaal niet verhandelen of weggeven binnen de EU; er worden geen certificaten voor afgegeven. Voor andere soorten op Bijlage A kan bij verkoop een EU-certificaat nodig zijn. Volgens RVO over CITES-soorten binnen de EU geldt een uitzondering voor antieke voorwerpen die vóór 1947 zijn bewerkt, maar niet voor olifantenivoor. Catawiki accepteert schildpad en koraal alleen als ze tot 1947 zijn gemaakt en meldt dat rozenhout onder CITES valt.

Export buiten de EU

Verkoop je aan een koper buiten de EU, dan kan een uitvoervergunning nodig zijn. Volgens Ondernemersplein over cultuurgoederen in- en uitvoeren geldt dat voor voorwerpen ouder dan 50 of 100 jaar met een waarde vanaf € 15.000, afhankelijk van de categorie. Je vraagt de vergunning aan bij de CDIU van de Douane; de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed beslist. De drempels per categorie staan in de brochure die de Erfgoedinspectie bij exportvergunningen aanbiedt. Catawiki wijst er bovendien op dat een aantal EU-landen ook voor verzending binnen de EU een vergunning eist. Verzend niet voordat alle vergunningen rond zijn.

Belasting

Verkoop je af en toe spullen uit je eigen bezit, dan betaal je daar volgens de Belastingdienst over online spullen verkopen meestal geen inkomstenbelasting over. Koop je in om met winst te verkopen, dan wel. Platforms geven gegevens door aan de Belastingdienst als je 30 keer of vaker verkoopt of voor meer dan € 2.000 per kalenderjaar. Woon je in België, vraag dan na bij FOD Financiën hoe jouw situatie wordt beoordeeld.

Chinese vaas veilig verzenden en verzekeren

Porselein is het lastigste wat je kunt versturen. Een breuk tijdens transport kost je de verkoop en het vertrouwen van de koper. Neem de tijd voor de verpakking.

• Wikkel het object in meerdere lagen noppenfolie en vul holle ruimtes, zoals de hals van een vaas, met zacht materiaal.
• Gebruik dubbele dozen: een binnendoos met het object en een buitendoos met minstens enkele centimeters vulling rondom.
• Pak deksels, voeten en losse onderdelen apart in.
• Fotografeer het object en de verpakking voordat je de doos sluit.
• Kies een verzendmethode met track-and-trace en voldoende verzekering, en lees de voorwaarden voor breekbare zendingen.

Leg kopieën van de herkomstdocumenten en eventuele certificaten in de zending, zoals Catawiki ook aanraadt. Voor grote of zeer kwetsbare stukken kan ophalen een betere optie zijn dan verzenden.

Veelgemaakte fouten bij Aziatische kunst verkopen

• Het merk als datering presenteren. "Qianlong-vaas" schrijven omdat er een Qianlong-merk op staat, wekt verwachtingen die een expert of koper snel doorprikt. Beschrijf het merk, niet de periode.
• Ivoor of schildpad aanbieden zonder te checken. Zonder vereist certificaat verkopen mag niet, ook niet voor particulieren.
• Schade verzwijgen. Een haarscheur of gerestaureerde rand komt altijd uit. Wie het vooraf meldt, voorkomt een retour of klacht.
• Vraagprijzen als maatstaf nemen. Wat ergens te koop staat, is niet wat iemand betaalt.
• Een collectie in één keer verkopen zonder overzicht. Laat een expert eerst kijken; tussen veel gewone stukken zit soms één object dat apart aandacht verdient.
• Te snel ingaan op een bod van een opkoper. Vergelijk eerst wat een veiling kan opbrengen en wat het kost.
• Slechte foto's. Zonder bodem, merk en close-ups kan een expert niet oordelen en wordt je inzending afgewezen.

Twijfel je over een term in een veilingomschrijving, zoals apocrief merk, standring of craquelé, zoek hem dan op in ons veilingwoordenboek.

Klaar om je Aziatische kunst te verkopen?

Je weet nu wat er telt: een eerlijke beschrijving, goede foto's van bodem en merk, gedocumenteerde herkomst en een check op beschermde materialen. Met die voorbereiding maak je de meeste kans dat een expert je object accepteert en dat kopers met vertrouwen bieden.

Wil je eerst zien wat vergelijkbare stukken nu doen? Bekijk het aanbod in de categorie kunst en antiek, kijk welke kavels vandaag sluiten bij kunst die vandaag sluit, of lees de koopgids voor Aziatische kunst om te begrijpen waar kopers op letten.

Liever eerst rustig de markt volgen? Stel een gratis alert in voor Chinees porselein of Japanse prenten, dan zie je welke stukken worden aangeboden.