Winkel of webshop failliet: wat gebeurt er met je bestelling, aanbetaling en cadeaubon?

Wat betekent een faillissement voor jou als klant?

Na de faillietverklaring neemt een curator het beheer van het bedrijf over. De curator verkoopt wat er nog is en verdeelt de opbrengst onder de schuldeisers. Jij bent een van die schuldeisers als je al hebt betaald en nog niets of niet alles hebt gekregen: een bestelling, een aanbetaling op een keuken of bank, of een cadeaubon.

Een cadeaubon is volgens Radar geen recht op geld, maar een vordering op de winkel waar de bon is gekocht. Of je bon nog geaccepteerd wordt, beslist in de praktijk de curator. Soms mag je de bon alleen gebruiken als je voor hetzelfde bedrag extra koopt, soms helemaal niet meer.

Ook als de winkels open blijven, is het bedrijf vaak al failliet. De curator houdt de zaak dan open om voorraad te verkopen of omdat dat de kans op een doorstart vergroot. Wat een doorstart voor klanten betekent, lees je in doorstart na faillissement.

Waarom consumenten achteraan in de rij staan

De opbrengst van een faillissement wordt in een vaste volgorde verdeeld. Volgens Ondernemersplein gaat dat zo in Nederland:

1. Boedelschulden. Kosten die na de faillietverklaring ontstaan, zoals het salaris van de curator, de huur en het loon van werknemers vanaf de faillissementsdatum.
2. Preferente schuldeisers. Vorderingen met voorrang, zoals die van de Belastingdienst, het UWV en loon van vóór het faillissement.
3. Concurrente schuldeisers. Leveranciers met openstaande facturen, en ook consumenten die vooruit hebben betaald. Zij krijgen alleen iets als er na de eerdere groepen nog geld over is, en dan vaak maar een percentage.
4. Achtergestelde (postconcurrente) schuldeisers. Bijvoorbeeld aandeelhouders.

Daarnaast zijn er separatisten: partijen met een pand- of hypotheekrecht, zoals een bank. Zij staan buiten deze rij en kunnen hun onderpand vaak direct opeisen. Dat verklaart waarom er voor concurrente schuldeisers vaak weinig of niets overblijft.

In België bepaalt de curator aan het eind in een rangregeling wie wat krijgt. Ook daar staan consumenten volgens VRT NWS achteraan, en is het geld vaak op voordat zij aan de beurt komen.

Rekenvoorbeeld: hoeveel blijft er over voor jou?

Het percentage dat concurrente schuldeisers krijgen, heet de uitkering. Een vereenvoudigd rekenvoorbeeld met verzonnen bedragen laat zien waarom die vaak laag is:

Had je in dit voorbeeld € 800 aanbetaald op een bank, dan krijg je € 24 terug, en pas als de curator aan het eind van de afwikkeling uitkeert. Blijft er na de preferente schuldeisers niets over, dan krijg je niets. Hoeveel er te verdelen valt, hangt voor een groot deel af van wat de veiling van de inventaris opbrengt; met de opbrengstcalculator maak je daar een schatting van. Hieronder zie je kavels uit faillissementen die nu online staan.

Nu op veiling bij de veilinghuizen die Geveild.com volgt · Naar het faillissementscentrum

Troostwijk

Veiling · 45 kavels

Faillissement Essensuals Hairdressing Den Haag B.V

Nog 34 min do 12 nov 10:00Den Haag

Troostwijk

Veiling · 29 kavels

Faillissement Toni&Guy Holland B.V. en Faillissement Toni&Guy Utrecht B.V

Nog 34 min do 12 nov 10:00Utrecht

Troostwijk

Veiling · 348 kavels

Voertuigen, gereedschappen, aannemersmaterialen en badkamerinrichting wegens faillissement

Nog 4 uur 34 min do 12 nov 14:00Lummen (BE)

Vavato

Veiling · 348 kavels

Voertuigen, gereedschappen, aannemersmaterialen en badkamerinrichting wegens faillissement

Nog 4 uur 34 min do 12 nov 14:00Lummen (BE)

Troostwijk

Veiling · 32 kavels

Horecazaak wegens faillissement

Nog 1 dag 4 uur vr 13 nov 14:00Dendermonde (BE)

Troostwijk

Veiling · 202 kavels

Partij wijnen wegens faillissement Credo Wines bv

Nog 1 dag 4 uur vr 13 nov 14:00Mollem (BE)

Vavato

Veiling · 98 kavels

Izy Coffee Nazareth wegens faillissement

Nog 1 dag 4 uur vr 13 nov 14:00Nazareth - De Pinte (BE)

Vavato

Veiling · 202 kavels

Partij wijnen wegens faillissement Credo Wines bv

Nog 1 dag 4 uur vr 13 nov 14:00Mollem (BE)

Zo meld je je vordering in Nederland

1. Zoek op wie de curator is. Dat staat in het Centraal Insolventieregister van de Rechtspraak. Zoek op de naam van het bedrijf. Bij grote faillissementen staat er vaak ook informatie voor klanten op de website van het bedrijf of van het advocatenkantoor van de curator.
2. Verzamel bewijs. Orderbevestiging, factuur, betaalbewijs (bankafschrift, creditcardoverzicht) en de cadeaubon of tegoedcode.
3. Dien je vordering in. Mail of schrijf de curator met je naam, adres, het bedrag en het bewijs. Gebruik een formulier als de curator dat aanbiedt.
4. Volg de verslagen. De curator brengt elke drie maanden een openbaar verslag uit over het faillissement (artikel 73a Faillissementswet, zie de memorie van toelichting). Daarin lees je of er geld is voor concurrente schuldeisers.

Ook als je kans klein is, loont het om je te melden. Alleen wie zich meldt, kan meedelen als er toch iets te verdelen valt. Met de faillissement-zoeker en de lijst failliete bedrijven van A tot Z op Geveild zie je snel of een bedrijf failliet is en of de inventaris al wordt geveild.

Zo werkt het in België: KBO en RegSol

In België controleer je in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO Public Search) of een bedrijf failliet is verklaard. Volgens VRT NWS staat daar ook welke curator is aangesteld.

Je aangifte van schuldvordering doe je online via RegSol, het Centraal Register Solvabiliteit. Je kunt de curator ook contacteren per mail, brief of telefoon. Belangrijk om te weten:

• Termijn. In het faillissementsvonnis staat een datum, in principe dertig dagen na het vonnis. Later indienen kan nog tot één jaar na de faillissementsdatum (Legal News).
• Verificatie. De curator neemt standpunt in over de vorderingen in drie processen-verbaal van verificatie: na ongeveer zes weken, na zes maanden en uiterlijk na een jaar. Een vordering kan worden aanvaard, aangehouden of betwist.
• Rekeningnummer. Vermeld je rekeningnummer in je aangifte, zodat een eventueel dividend kan worden uitbetaald.

Is het bedrijf nog niet failliet en levert het niet, dan kun je volgens VRT NWS de overeenkomst schriftelijk laten ontbinden, per brief of e-mail. Een aangetekende brief is daarvoor niet nodig.

Wat zet je in je melding? Een checklist

Bij een faillissement van een winkel of webshop krijgt de curator vaak veel meldingen tegelijk. Een volledige melding wordt sneller en correct verwerkt. Neem dit op, in Nederland in je mail of het formulier van de curator, in België in je aangifte via RegSol:

1. Het faillissement. De naam van het bedrijf zoals op je factuur, en het faillissementsnummer uit het register als je dat hebt.
2. Jouw gegevens. Naam, adres, e-mailadres en telefoonnummer.
3. De bestelling. Ordernummer, besteldatum en een korte omschrijving: wat je kocht en wat je wel of niet hebt ontvangen.
4. Het bedrag. Het bedrag dat je hebt betaald inclusief btw, uitgesplitst als je een deel wel hebt gekregen. Bij een cadeaubon het resterende saldo.
5. Hoe je betaalde. Bankoverschrijving, iDEAL, creditcard, PayPal of cadeaubon, met de betaaldatum.
6. Bijlagen. Orderbevestiging, factuur, betaalbewijs, foto of scan van de bon.
7. Je rekeningnummer, voor een eventuele uitkering.

Heb je ook een terugboeking aangevraagd bij je creditcardmaatschappij of PayPal, vermeld dat dan. Krijg je daar je geld terug, laat het de curator weten. Je kunt hetzelfde bedrag niet twee keer terugkrijgen. Bewaar een kopie van alles wat je verstuurt, met de datum.

Betaald met creditcard of PayPal? Vraag daar je geld terug

Je betaalmiddel bepaalt vaak meer dan de curator of je je geld terugziet.

Creditcard: terugboeken (chargeback)

Met een creditcard kun je een betaling betwisten als je bestelling niet is geleverd. De kaartuitgever onderzoekt je verzoek en vordert het geld terug bij de bank van de winkel. Volgens Radar bieden gewone betaalpassen die functie niet, moet je eerst zelf contact zoeken met de winkel en kan de procedure enkele maanden duren. Test Aankoop noemt een failliete leverancier uitdrukkelijk als situatie waarin dit kan. Termijnen verschillen per kaart: bij de ANWB-creditcard vervalt de aflevergarantie bijvoorbeeld één jaar na de betaaldatum (ANWB). Kijk dus snel in de voorwaarden van jouw kaart.

PayPal: kopersbescherming

Heb je met PayPal betaald en niets ontvangen, dan kun je een geschil openen. Dat moet binnen 180 dagen na de betaling (PayPal). Ook hier moet je eerst proberen het met de verkoper op te lossen. Zaken die je zelf ophaalt, vallen meestal niet onder de bescherming.

Betaalkaart en Bancontact

Heb je in België met een debetkaart of Bancontact betaald, neem dan contact op met je eigen bank (VRT NWS). Lukt terugboeken niet, dan blijft de aangifte bij de curator over.

Nog niet betaald, of een product met garantie

• Nog niet betaald en niets geleverd? Betaal dan niet alsnog vooruit. Wacht af wat de curator laat weten over de bestelling. Kassa adviseert bij twijfel over een winkel om pas te betalen bij ontvangst (Kassa).
• Wel geleverd, maar nog niet betaald? Dan blijft de rekening gewoon staan. Het innen van openstaande bedragen hoort bij de taak van de curator.
• Garantie van de fabrikant. Een fabrieksgarantie geeft de fabrikant, niet de winkel. Die verdwijnt dus niet door het faillissement van de winkel. Bij het faillissement van Blokker verwees de Consumentenbond klanten met een kapot product naar de fabrikant (Hart van Nederland). Garantie op het eigen merk van een failliete winkel vervalt vaak wel.
• Product in reparatie? Laat de curator weten dat het van jou is, zodat het niet met de voorraad wordt verkocht.

Aanbetaling op een keuken, bank of verbouwing

Bij meubels, keukens en badkamers betaal je vaak een flink bedrag vooruit. Een paar regels helpen je om dat risico te beperken of na een faillissement nog iets te redden.

• Nooit meer dan de helft vooruit. Bij een consumentenkoop kan een winkel je in Nederland verplichten om ten hoogste de helft van de koopprijs vooruit te betalen (artikel 7:26 lid 2 BW, zie Wetboek+). Vraagt een winkel meer, dan hoef je daar niet mee in te stemmen.
• Aanbetalingsregeling bij CBW-erkende woonwinkels. Volgens de CBW-erkend voorwaarden (2023) is de aanbetaling daar begrensd op 25%, en 15% voor onder meer keukens, badkamers en sanitair. Gaat zo'n winkel failliet, dan kun je binnen drie maanden na de faillietverklaring een schriftelijke claim indienen bij SG CBW, met een kopie van je overeenkomst, het bewijs van aanbetaling en de verklaring van de curator dat de overeenkomst niet wordt uitgevoerd. Je krijgt dan geen geld terug, maar je aanbetaling wordt verrekend bij een vervangende koop bij een andere CBW-erkende winkel. De regeling geldt niet voor aankopen in een webshop.
• Vraag naar goederen die al voor jou klaarstaan. Is je keuken of bank al gemaakt of binnen, vraag de curator dan wat hij met jouw bestelling doet. Vraag ook of levering nog mogelijk is als je het restant betaalt, en betaal dat restant pas als de curator dat schriftelijk heeft bevestigd.

Hoe voorkom je schade bij een volgende aankoop?

• Betaal grote aankopen met een creditcard of PayPal als dat kan, zodat je een terugboekregeling achter de hand hebt.
• Houd aanbetalingen klein. Hoe minder je vooruit betaalt, hoe minder je kwijt bent.
• Gebruik cadeaubonnen snel. Een bon in je la is bij een faillissement een vordering zonder voorrang.
• Let op signalen. Lange levertijden, veel klachten en grote kortingen kunnen wijzen op problemen. Op de faillissementsbarometer zie je in welke branches faillissementen toenemen.

Wat gebeurt er met de voorraad?

Is er geen doorstart, dan verkoopt de curator de voorraad, de inventaris en de bedrijfsmiddelen. Vaak gebeurt dat via een online veilinghuis. Met een cadeaubon kun je volgens VRT NWS bij zo'n uitverkoop na een faillissement meestal niet betalen. Wel kun je meebieden, net als ieder ander. Alle lopende verkopen staan in het faillissementscentrum en bij de faillissementsveilingen; hoe je daar verstandig koopt, lees je in faillissementsveiling kopen.

Deze gids is algemene informatie en geen juridisch advies. Gaat het om een groot bedrag, vraag dan advies aan een jurist, het Juridisch Loket of een consumentenorganisatie.