Chinees porselein en Aziatische kunst kopen op een veiling

Aziatische kunst kopen: het korte antwoord

De markt voor Aziatische kunst is groot en gevarieerd: van eenvoudig exportporselein en decoratieve bronzen tot Japanse prenten, lakwerk en rolschilderingen. Er wordt ook veel nagemaakt en veel verkocht als "oud" wat dat niet is. Wie met een plan koopt, haalt meer plezier en minder teleurstelling uit zijn aankopen.

1. Bepaal wat je zoekt en leer de basis van dat type: vormen, decoraties en de manier waarop het in veilingomschrijvingen wordt beschreven.
2. Lees de omschrijving letterlijk. Wat staat er wel en wat niet? Een omschrijving die alleen het merk noemt, dateert het stuk niet.
3. Bestudeer alle foto's, vooral bodem, standring, merk en schade. Vraag om extra foto's als iets ontbreekt.
4. Check herkomst en materiaal. Ivoor, schildpad en hoorn vragen extra aandacht.
5. Bepaal je maximum inclusief alle kosten en houd je eraan.

Ben je nieuw op online veilingen, lees dan eerst hoe online veilen werkt. Zoek je ook schilderijen of grafiek, dan is de gids kunst kopen een goede aanvulling.

Waar koop je Chinees porselein en Aziatische kunst op een veiling?

Je hebt grofweg twee routes. Catawiki houdt aparte veilingen voor Aziatische kunst. Een expert beoordeelt elk object voordat het online komt. Volgens de inzendrichtlijnen voor Aziatische kunst weigert Catawiki onder meer machinaal bedrukt porselein, massaproductie, kunsthars en objecten met onduidelijke of illegale herkomst. Dat filtert veel weg, maar het is geen echtheidsgarantie.

Daarnaast veilen veel Nederlandse en Belgische veilinghuizen regelmatig Aziatica, vaak met kijkdagen waar je het object in de hand kunt nemen. Dat is bij porselein een groot voordeel: gewicht, glazuur en standring voel en zie je beter dan op een foto. In de veilingkalender en de categorie kunst en antiek vind je actuele veilingen van beide routes op één plek.

Hieronder zie je kavels Aziatische kunst die nu online staan.

Nu op veiling bij de veilinghuizen die Geveild.com volgt · Alle kunst en antiek op veiling

Het Harener Veilinghuys

Vintage porseleinen gemberpot met deksel - Chinees decor

Nog 10d 10uvr 23 okt 19:06Tynaarlo

Startbod€ 5

Het Harener Veilinghuys

Chinees porseleinen serviesgoed met kommen, lepels en decoratief schaaltje

Nog 10d 10uvr 23 okt 19:07Tynaarlo

Startbod€ 5

Het Harener Veilinghuys

Antiek Chinees leporello-album met schilderingen en kalligrafie, in goudkleurige brokaatomslag

Nog 10d 10uvr 23 okt 19:14Tynaarlo

Startbod€ 60

De Kringwinkel

Aziatisch/Chinees padbeeldje met functioneel element

Nog 11d 10uza 24 okt 19:45Antwerpen (BE)

Huidig bod€ 111 bod

Twents Veilinghuis

Chinees terracotta beeld

Startprijs€ 120

Twents Veilinghuis

2x Chinees (dekselpot + schenkkan)

Startprijs€ 120

Twents Veilinghuis

2 Delen Chinees porselein

Startprijs€ 100

Twents Veilinghuis

3x Chinees porselein

Startprijs€ 100

Zoek je iets specifieks, zoals Imari-borden of een prent van Hiroshige? Stel een gratis alert in, dan krijg je bericht zodra er een passend kavel verschijnt.

Waar let je op bij Chinees porselein en andere Aziatica?

Elk type heeft zijn eigen aandachtspunten. Gebruik deze checklist bij het lezen van een kavel.

Chinees en Japans porselein

• Is de decoratie met de hand geschilderd? Bij handwerk zie je kleine verschillen in lijndikte en kleurintensiteit; bij een transferdruk zijn patronen mechanisch gelijk.
• Bekijk de standring (de onderrand) en de onderkant: hoe is die afgewerkt, en past dat bij de rest?
• Zoek naar haarscheuren, chips aan rand en deksel, sleet op glazuur of emaille en sporen van restauratie. Vraag bij twijfel om een foto tegen tegenlicht.
• Staat er "merk" of "periode" in de omschrijving? Dat is een wezenlijk verschil, zie hieronder.

Brons en metaalwerk

• Let op de scherpte van details en op de patina. Een vlak, eentonig oppervlak kan wijzen op recent gietwerk.
• Controleer of er reparaties, ontbrekende delen of later toegevoegde voeten zijn.
• Bij goud en zilver: is het gehalte getest of gemerkt? Zonder bewijs is het gewoon metaal.

Lakwerk, jade en houtsnijwerk

• Lak: kunststof imitaties zijn te herkennen aan zaagsporen aan de onderkant, kapotte luchtbelletjes en overmatige glans. Catawiki noemt deze kenmerken zelf.
• Jade: voor hedendaagse jade hoort een laboratoriumrapport met naam van het lab en rapportnummer.
• Hout: let op droogscheuren, wormgaten en vervangen onderdelen.

Rolschilderingen en schermen

• Is het met de hand geschilderd of gedrukt? Bekijk close-ups van penseelstreken, zegels en inscripties.
• Controleer de montering: scheuren, vouwen, vlekken en de staat van de rolstokken.

Japanse houtsnede kopen: vroege druk of latere druk?

Japanse houtsnedes in de ukiyo-e-stijl kwamen tot bloei in de Edoperiode. Volgens het Metropolitan Museum of Art over ukiyo-e werkten aan elke prent vier specialisten samen: de uitgever, de ontwerper, de snijder van de blokken en de drukker. Vanaf 1765 werden volledige kleurendrukken mogelijk, met een apart houtblok voor elke kleur. Bekende ontwerpers zijn onder meer Suzuki Harunobu en Utagawa Hiroshige.

Omdat blokken opnieuw konden worden gebruikt en later ook nieuwe blokken naar bekende ontwerpen werden gesneden, bestaan populaire voorstellingen in veel versies. Voor jou als koper telt dus niet alleen de naam van de ontwerper, maar vooral welke druk je koopt en in welke staat. Let op:

• Scherpte van de lijnen en de frisheid van de kleuren.
• Aanwezigheid en leesbaarheid van signatuur, uitgeversmerk en censorzegels.
• Staat van het papier: verkleuring, vlekken, gaten, vouwen, plakband en afgesneden marges.
• Of de omschrijving publicatiedatum en editie noemt. Catawiki vraagt verkopers die gegevens te vermelden en accepteert eerste en latere edities, afhankelijk van de kwaliteit.

Staat er geen editie of datering bij, of alleen "Japanse houtsnede naar Hiroshige", ga er dan niet van uit dat het een vroege druk is. Stel de verkoper een vraag voordat je biedt.

Echt of nep? Merken, herkomst en documenten

De belangrijkste les bij Chinees porselein: een merk op de bodem bewijst niet hoe oud een stuk is. Het kennisplatform Aziatische Keramiek over regeringsmerken, een samenwerking met onder meer het Rijksmuseum en Keramiekmuseum Princessehof, schrijft dat merken op grote schaal zijn nagemaakt en dat je altijd alle eigenschappen van een object moet beoordelen. Ook in het verleden zetten makers merken van eerdere keizers op hun werk. Het British Museum beschrijft een Ming-kom uit circa 1573-1620 met een merk van de eerdere Chenghua-periode als apocrief.

Lees de omschrijving letterlijk

Let op het verschil tussen formuleringen. "Zeskaraktermerk Kangxi" beschrijft wat er op de bodem staat. "Kangxi-periode" of "Kangxi (1662-1722)" is een datering door de verkoper of expert. "Kangxi-stijl" of "in de stijl van" betekent dat het stuk een oudere stijl volgt en later is gemaakt. Twijfel je wat er bedoeld wordt, stel dan vóór het bieden een vraag aan de verkoper. Begrippen die je niet kent, zoek je op in het veilingwoordenboek.

Herkomst telt

Een stuk met gedocumenteerde herkomst, zoals een oude aankoopnota, een vermelding in een eerdere veilingcatalogus of een bekende verzameling, geeft meer zekerheid. Het verkleint ook het risico dat je een object koopt dat illegaal uit het land van herkomst is gehaald. Catawiki vraagt van verkopers een ondertekende verklaring van legale herkomst; vraag of de onderliggende documenten met het object meekomen.

De Erfgoedinspectie geeft op haar pagina over invoer van cultuurgoederen concrete tips voor kopers: controleer de betrouwbaarheid van de verkoper, fotografeer het object en vraag schriftelijke documentatie en certificaten. Ook kun je de database van gestolen kunstwerken van Interpol raadplegen.

Wat een veiling niet doet

Een veiling geeft geen echtheidscertificaat. Een expert beoordeelt of een object in de veiling past en hoe het omschreven wordt, maar ook experts kunnen zich vergissen. Koop daarom op basis van wat je zelf kunt verifiëren, en bied bij twijfel minder of niet.

Ivoor, hoorn en schildpad: wat mag je kopen?

Veel oude Aziatische objecten bevatten materialen die nu beschermd zijn. Als koper heb je hier ook een verantwoordelijkheid. Volgens RVO over ivoor kopen of verkopen geldt het EU-certificaat ook bij het ontvangen van ivoor. Voor antiek ivoor, bewerkt vóór 3 maart 1947, is sinds 19 januari 2022 een EU-certificaat nodig voor elke overdracht. Vraag dus altijd naar het certificaat en controleer of de gegevens kloppen met het object.

Neushoornhoorn en tijgerbot mag je volgens RVO over tijgerbot en neushoornhoorn helemaal niet kopen of overdragen binnen de EU; particulieren mogen het ook niet bezitten. Wordt een object daarvan aangeboden, laat het dan liggen.

Catawiki accepteert alleen ivoor van vóór 1900 met volledige documentatie, en schildpad en koraal alleen als ze tot 1947 zijn gemaakt. Ivoorimitaties zoals ivorine en kunsthars worden helemaal geweigerd. Twijfel je over het materiaal van een netsuke of een snijwerk, vraag dan wat het is en hoe dat is vastgesteld.

Kosten bovenop je bod: opgeld, kopersbescherming en invoer

Je hamerprijs is nooit wat je uiteindelijk betaalt. Reken deze posten mee voordat je biedt.

• Kopersbescherming bij Catawiki. Volgens de uitleg over de kopersbescherming van Catawiki betaal je 9% van het eindbod plus € 3, inclusief btw. Bij een winnend bod van € 400 is dat € 39, dus € 439 plus verzending.
• Opgeld bij veilinghuizen. Bij traditionele veilinghuizen betaal je opgeld, een percentage bovenop de hamerprijs dat per huis verschilt. Bereken het met de opgeld-calculator en vergelijk huizen via de kosten per veilinghuis.
• Btw. Hoe btw wordt berekend, hangt af van de regeling die de verkoper of het veilinghuis toepast. Lees opgeld en btw bij veilingen.
• Verzending. Breekbaar porselein goed verpakken kost meer dan een gewoon pakket. Kijk naar de verzendkosten voordat je biedt.
• Invoer van buiten de EU. Komt het object van buiten de EU, dan betaal je mogelijk invoerkosten. Reken ze uit met de invoerkosten-calculator. Voor bepaalde cultuurgoederen die buiten de EU zijn gemaakt of gevonden, is volgens Ondernemersplein over cultuurgoederen bovendien een invoervergunning of importeursverklaring nodig.

Alle posten van Catawiki op een rij vind je op onze pagina over de kosten van Catawiki.

Biedstrategie: zo koop je Aziatica zonder spijt

Bij Aziatica kunnen de emoties hoog oplopen, zeker als meerdere bieders denken dat een stuk ouder is dan de omschrijving zegt. Een vaste strategie helpt.

• Bepaal je maximum vooraf, inclusief kopersbescherming of opgeld en verzending. Schrijf het op.
• Bied op de omschrijving, niet op je hoop. Als je denkt dat een stuk ouder is dan beschreven, besef dan dat dat een gok is. Bied alleen wat je ervoor over hebt als die gok niet uitkomt.
• Volg de laatste minuten. Bij veel online veilingen wordt de sluitingstijd verlengd als er vlak voor het einde nog wordt geboden. Lees hoe dat werkt in verlengen en snipen.
• Vergelijk eerst. Kijk wat vergelijkbare stukken echt hebben opgebracht in de prijsindex kunst en antiek.

Meer tactiek, zoals wanneer je beter vroeg of juist laat biedt, staat in slim bieden op veilingen.

Na het winnen: betalen, verzenden en verzekeren

Heb je gewonnen, betaal dan binnen de termijn die het platform of veilinghuis noemt. Bij Catawiki betaal je via het platform zelf; ga niet in op verzoeken om buiten het platform te betalen. Daarna verzendt de verkoper of zet hij het object klaar om op te halen.

• Open het pakket voorzichtig en fotografeer het uitpakken, zeker bij porselein. Schade meld je zo snel mogelijk, met foto's van object en verpakking.
• Vergelijk het object met de omschrijving en foto's: maten, merken, schade.
• Bewaar de factuur, de omschrijving, de foto's van de kavel en alle meegeleverde documenten. Dat is de herkomst van morgen, ook als je het stuk later weer verkoopt.
• Bij ivoor of ander beschermd materiaal: bewaar het EU-certificaat bij het object.
• Laat waardevolle stukken opnemen in je inboedelverzekering en vraag na of je daarvoor een taxatierapport nodig hebt.

Haal je zelf op bij een veilinghuis, lees dan eerst onze tips over kijkdagen en ophalen.

Veelgemaakte fouten bij Aziatische kunst kopen

• Het merk geloven. Een keizersmerk is geen datering. Kijk naar het hele object.
• Kostenpost vergeten. Kopersbescherming, opgeld, verzending en invoer kunnen samen fors zijn.
• Bieden op een vermoeden. "Misschien is het toch oud" is geen biedstrategie.
• Schade over het hoofd zien. Bekijk alle foto's, ook die van de bodem en binnenkant, en vraag om extra beelden als iets onduidelijk is.
• Beschermde materialen kopen zonder papieren. Zonder vereist EU-certificaat mag de overdracht niet plaatsvinden.
• Geen vragen stellen. Een goede verkoper beantwoordt vragen over staat en herkomst. Blijft het antwoord vaag, dan weet je ook iets.

Wil je weten hoe de andere kant werkt en waar verkopers op letten? Lees de verkoopgids voor Aziatische kunst. Wil je vandaag nog bieden, bekijk dan kunst die vandaag sluit.